Dyfodol y Comisiwn Etholiadol: Dweud eich dweud!

Mae hi bellach yn 15 mlynedd ers sefydlu’r Comisiwn Etholiadol gan Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda, ac ry’n ni wedi gweithio’n galed i addasu i newidiadau sylweddol dros y cyfnod hwnnw. Mae natur gwleidyddiaeth ac ymgyrchu wedi newid dros y 15 mlynedd diwethaf, ac mae newid wedi bod hefyd yn y modd y mae disgwyl i etholwyr gysylltu â’r broses wleidyddol.

Nawr bod etholiadau mis Mai a Mehefin tu ôl i ni, ry’n ni wedi bachu ar y cyfle i gymryd stoc ac edrych yn ôl ar beth efallai neu y gallai rôl y Comisiwn fod yn y dyfodol.

Ry’n ni felly wedi cychwyn adolygiad strategol llawn o beth ry’n ni’n wneud, pam ry’n ni ei wneud e a sut ry’n ni’n cyflawni ein gwaith, i’n helpu ni i fod yn sefydliad sector cyhoeddus safon fyd-eang sy’n arloesi ac yn arwain. Drwy gyflawni hyn, gallwn sicrhau bod pleidleiswyr yn parhau i gael hyder a ffydd yn ein prosesau etholiadol a’n gweithdrefn cyllido pleidiau am y 15 mlynedd nesaf a thu hwnt.

Ry’n ni’n ystyried cwestiynau ynghylch dyfodol pleidleisio, gan gynnwys sut fydd pleidleisio’n edrych yn 2020, sut allwn symud tuag at hyn a sut yr ydym i ymgorffori’r newidiadau mewn technoleg i gyd-fynd â darparu etholiadau.

Ry’n ni am glywed gan gynifer ohonoch â phosibl i gael eich barn ar y tri chwestiwn penodol yma:

  1. Gan feddwl am eich cyswllt gydag etholiadau, beth yw eich prif risgiau, heriau a chyfleoedd?
  2. Gan feddwl am y rhan mae pleidleiswyr yn ei chwarae mewn etholiadol, beth ydych chi’n credu bydd blaenoriaethau pleidleiswyr erbyn 2020?
  3. Nodwch dri maes y dylai’r Comisiwn Etholiadol fod yn arwain ar ddatblygu syniadau a/neu bolisi yn y pum mlynedd nesaf.

Gallwch roi eich atebion a’ch barn drwy ein harolwg ar-lein neu drwy anfon e-bost at strategicreview@electoralcommission.org.uk.

Mae’r cyfnod ymgynghori yn rhedeg nes 2 Medi 2016. Yn dilyn hyn, byddwn yn cynhyrchu adroddiad ymgynghoriad.  Os oes gennych unrhyw sylwadau neu gwestiynau ynghylch yr adolygiad strategol, cysylltwch â ni ar y cyfeiriad e-bost uchod.

Claire Bassett, Prif Weithredwr

Cyhoeddwyd yn Uncategorized | Rhowch sylw

Pleidleiswyr tramor – oes angen pleidlais ddirprwy arnoch chi?

passportOs ydych yn ddinesydd y DU sy’n byw tramor ac wedi cymryd y cam hollbwysig o wneud cais i gofrestru i bleidleisio, mae angen i chi feddwl am fwrw eich pleidlais o dramor os nad ydych wedi eto. Mae’r dyddiad cau cais am bleidlais bos wedi mynd heicio ac felly eich unig opsiwn yw pleidleisio drwy ddirprwy (penodi rhywun arall i bleidleisio ar eich rhan). Mae mwy o wybodaeth ynghylch sut i gofrestru i bleidleisio yma.

Gan y bydda i ffwrdd o adref ar y diwrnod pleidleisio, rwy hefyd wedi gwneud cais i ddirprwy bleidleisio ar fy rhan. Efallai ei bod hi’n amlwg, ond y peth cyntaf oedd rhaid i fi wneud oedd dod o hyd i rywun ar y gofrestr etholiadol ro’n i’n ymddiried ynddyn nhw, allai bleidleisio yn fy ngorsaf bleidleisio i ar 23 Mehefin. Roedd rhaid ei bod nhw’n gymwys i bleidleisio yn y refferendwm. Yr unig ffordd all dirprwy bleidleisio yw yn bersonol yn eich gorsaf bleidleisio gan bod y dyddiad cau gwneud cais am bleidlais bost wedi mynd heibio. Yn ffodus fe ddes i o hyd i wirfoddolwr, oedd yn golygu fy mod felly yn gallu gwneud cais am y bleidlais ddirprwy. Fe wnes i argraffu cais ei gwblhau gyda fy manylion a manylion fy nirprwy, ei lofnodi a’i sganio a’i anfon yn ôl at fy swyddfa etholiadau lleol (roedd eu manylion ar www.fymhleidlaisi.co.uk.) Fe wnaethon nhw gadarnhau bod fy nghais wedi bod yn llwyddiannus ac y byddai hi’n derbyn cerdyn pleidlais ddirprwy sy’n nodi pa orsaf bleidleisio y dylai hi fynd iddi i bleidleisio ar fy rhan. Yn olaf, fe wnes i ddweud wrthi sut i bleidleisio ar fy rhan ar y diwrnod.

Gan fy mod i’n gweithio i’r Comisiwn Etholiadol ro’n i’n gwybod yn union beth i’w wneud, ond ry’n ni’n gwybod bod rhai dinasyddion y DU sy’n byw tramor ddim yn sylweddol fod angen iddyn nhw wneud cais am bleidlais absennol ar wahân i’w cofrestriad. Ry’n ni’n gwybod hyn gan ein bod ni wedi gofyn i rai o’r tua 5.5 miliwn o ddinasyddion y DU sy’n byw tramor, sawl cam oedd i’r broses gofrestru a phleidleisio. O’r dros 4,700 o ymatebwyr, dim ond 46% oedd yn sylweddoli bod proses dau gam i gymryd rhan mewn etholiadau. Fodd bynnag, does dim angen i chi aros i’ch cofrestriad gael ei gadarnhau cyn gwneud cais am bleidlais ddirprwy.

Os ydych eisoes wedi cofrestru i bleidleisio mewn awdurdod lleol ym Mhrydain Fawr ond heb ddewis sut i bleidleisio, yna dylech wneud cais am bleidlais ddirprwy erbyn 5pm ar 15 Mehefin. Does dim amser i’w golli, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn gallu cymryd rhan a gwnewch eich cais am bleidlais ddirprwy heddiw.

Mazida Khatun
Uwch Swyddog Cyfathrebu

 

Cyhoeddwyd yn Uncategorized | Rhowch sylw

Digwyddiad Briffio Refferendwm yr Undeb Ewropeaidd – Dydd Mawrth 21 Mehefin

007326_Ballot Station 009Cyn refferendwm hanesyddol mis Mehefin ar Refferendwm yr UE, mae’r Comisiwn Etholiadol yn cynnal Digwyddiad Briffio ar gyfer ymwelwyr rhyngwladol sy’n bwriadu dod i arsylwi Refferendwm yr UE, gan gynnwys Uwch Swyddogion o Gyrff Etholiadol ledled y byd. Os ydych yn academydd, yn gweithio i gorff rhyngwladol sy’n arsylwi etholiadau neu â diddordeb mewn etholiadau a refferenda, yna dyma’r digwyddiad perffaith i chi.

Mae Dods yn cydlynu ac yn cyflwyno’r diwrnod ar ein rhan a bydd yn cael ei gynnal ddydd Mawrth 20 Mehefin yng Nghanol Manceinion, DU.

Er bod y briffiad wedi’i anelu’n bennaf at ymwelwyr rhyngwladol, mae hefyd ar agor i’r rheiny sydd yn y DU.  Bydd y briffiad yn gyfle unigryw i glywed gan Brif Swyddog Cyfrif y refferendwm, Jenny Watson, yn y diwrnodau olaf cyn y bleidlais hanesyddol. Bydd hefyd nifer o arbenigwyr yn siarad ynghylch cefndir y refferendwm a’r gweithgarwch ymgyrchu sydd wedi digwydd dros y misoedd diwethaf.

Manylion y Digwyddiad Pryd: Dydd Mawrth 21 Mehefin

Ble: Canol Manceinion, DU

Amser: 10.00-17.00 (i’w ddilyn gan dderbyniad byr) 

Print mân: Mae’r digwyddiad am ddim (gan gynnwys cinio). Fodd bynnag, nid yw’r Comisiwn Etholiadol na Dods yn gallu bwcio na thalu am unrhyw drafnidiaeth, llety na chynhaliaeth.

Mae llefydd yn gyfyngedig a byddant yn cael eu rhoi ar sail cyntaf i’r felin. Os oes diddordeb gyda chi neu gydweithiwr, cysylltwch â Referendum2016@dods.co.uk i wneud cais am le neu i ddarganfod mwy. 

Os hoffech fwy o wybodaeth ynghylch arsylwi etholiadau a refferenda yn y DU, gan gynnwys manylion y broses achredu, mae popeth sydd angen i chi wybod ar ein gwefan.

Edrychwn ymlaen at glywed gennych.

Suzanne King
Uwch Swyddog Cyfathrebu

Cyhoeddwyd yn Uncategorized | Rhowch sylw

#BarodAmYRefferendwm mewn dau gam

passportYchydig dros fis sydd tan Refferendwm hanesyddol yr UE, ond mae rhai o ddinasyddion y DU sy’n byw dramor nad ydynt yn #BarodAmYRefferendwm o hyd. Dim ond dau gam sydd i’w cymryd cyn bod yn barod am y refferendwm – cofrestru i bleidleisio a dewis sut i bleidleisio.

Nid yw llawer o bobl yn ymwybodol ei bod yn bosibl cofrestru fel pleidleisiwr tramor ar gyfer etholiadau penodol yn y DU, gan gynnwys Refferendwm yr UE sydd ar droed. Mae llawer o alltudion yn gymwys i bleidleisio a gallant gymryd y cam cyntaf drwy fynd ar-lein i gofrestru i bleidleisio yn www.gov.uk/cofrestru-i-bleidleisio.

Gwnaethom ofyn i rai o’r 5.5 miliwn amcangyfrifedig o ddinasyddion y DU sy’n byw dramor p’un a oeddent yn gwybod ei bod yn bosibl cofrestru ar-lein i bleidleisio. O blith mwy na 4700 o ymatebwyr, ddim ond hanner oedd yn gwybod y gallant bellach gofrestru ar-lein i bleidleisio. Cyn i’r broses gofrestru ar-lein ddechrau ym mis Mehefin 2014, roedd yn rhaid i ymgeiswyr gwblhau ffurflen gais bapur cyn ei phostio yn ôl at y Swyddog Cofrestru Etholiadol ar gyfer yr awdurdod lleol lle roeddent wedi’u cofrestru ddiwethaf yn y DU. Nid oes angen i bleidleiswyr tramor gyflwyno ardystiad gan ddinesydd arall o’r DU sy’n byw yn yr un ardal dramor mwyach pan ddarperir manylion penodol. Gallwch bellach wneud yr hyn a oedd yn arfer bod yn drafferth fawr ar-lein mewn pum munud gyda dim ond eich rhif Yswiriant Gwladol a’ch pasbort.

Peidiwch â phoeni os nad oes gennych rif Yswiriant Gwladol oherwydd gallwch gofrestru o hyd, ond gellir gofyn i chi roi rhagor o wybodaeth i gadarnhau pwy ydych chi. Os nad oes gennych basbort Prydeinig gofynnir i chi gyflwyno datganiad ychwanegol fel rhan o’ch cais.

Mae dros 275,000 o geisiadau i ddod yn bleidleisiwr tramor eisoes wedi’u cyflwyno drwy’r broses gofrestru haws hon ers i’r system gofrestru ar-lein ddechrau ym mis Mehefin 2014. Rydym wedi derbyn 80,000 o geisiadau ers dechrau ein hymgyrch i godi ymwybyddiaeth y cyhoedd ynglŷn â phleidleiswyr tramor ganol mis Mawrth, ond gwyddom fod llawer mwy o alltudion y DU sydd heb gofrestru eto. Mewn gwirionedd, pan wnaethom ofyn i alltudion am eu rhesymau dros beidio â phleidleisio, dywedodd 21% o’r ymatebwyr oedd heb bleidleisio yn 2015 nad oeddent yn gwybod eu bod yn gallu gwneud hynny.  Pan ofynnwyd iddynt am eu rhesymau dros beidio â phleidleisio, dywedodd 21% arall o’r ymatebwyr oedd heb bleidleisio yn 2015 nad oeddent yn gwybod sut y gallant gofrestru a phleidleisio, ac eto mae’n llawer haws erbyn hyn.

I fod yn #BarodAmYRefferendwm, nid oes rhaid i chi aros am gadarnhad eich bod wedi cofrestru hyd yn oed cyn symud ymlaen at y cam nesaf, sef dewis sut rydych am bleidleisio. Gan eich bod yn byw dramor mae’n annhebygol y byddwch yn gallu pleidleisio’n bersonol yn ôl yn y DU, felly’r dewis yw pleidleisio drwy’r post neu drwy ddirprwy (pleidleisio drwy benodi rhywun rydych yn ymddiried ynddo i bleidleisio ar eich rhan).

Gwyddom fod ychydig o bryder na fydd pleidleiswyr tramor yn gallu pleidleisio drwy’r post mewn pryd yn seiliedig ar eu profiad yn Etholiad Cyffredinol Senedd y DU 2015. Os byddwch yn cofrestru i bleidleisio erbyn 16 Mai, dylai fod yn haws pleidleisio drwy’r post oherwydd bydd pleidleisiau post ar gyfer y refferendwm yn cael eu hanfon yn gynt nag arfer, gan roi ychydig mwy o amser i chi dderbyn, cwblhau a dychwelyd eich pecyn pleidleisio i’r DU.

Os na chredwch y gallwch ddychwelyd eich papurau pleidleisio drwy’r post mewn pryd, neu os byddwch yn gwneud cais ar ôl 16 Mai, dylech ystyried pleidleisio drwy ddirprwy. Os ydych am bleidleisio rwy ddirprwy, cofiwch fod yn rhaid i’r person rydych yn ei ddewis i bleidleisio ar eich rhan fod wedi cofrestru ac yn gymwys i bleidleisio yn y refferendwm.

Unwaith y byddwch wedi cwblhau’r ail gam hwn byddwch yn #BarodAmYRefferendwm ar 23 Mehefin. Gan y bydd Refferendwm yr UE yn refferendwm mor arwyddocaol y bydd llawer o ddinasyddion y DU am gymryd rhan ynddo, rhowch wybod i alltudion eraill o Brydain am hyn. Rydym hyd yn oed wedi creu canllaw er mwyn eich helpu i ledaenu’r neges felly edrychwch arno a meddyliwch am wneud o leiaf un o’r pethau a restrir.

Alex Robertson
Cyfarwyddwr Cyfathrebu

Cyhoeddwyd yn Uncategorized | Rhowch sylw

Polisi gorfodi newydd

coins

© Anna Chelnokova | Dreamstime Stock Photos

Yn flaenorol ar y blog ry’n ni wedi siarad am ein hymgynghoriad ar adnewyddu ein Polisi Gorfodi cyllid pleidiau. Mae’r ymgynghoriad bellach wedi dod i ben ac mae’r polisi newydd mewn grym, mewn da bryd ar gyfer etholiadau mis Mai a refferendwm yr UE. Gallwch ddod o hyd i’r polisi newydd ar ein gwefan ac ry’n ni hefyd yn cyhoeddi adroddiad byr ar yr ymgynghoriad.

Ar y cyfan, roedd yr ymatebion a dderbyniwyd i’r ymgynghoriad yn gefnogol iawn o’r newidiadau a gynigwyd, ond roedd sylwadau ac awgrymiadau defnyddiol yr ydym wedi’u hymgorffori i’r polisi terfynol hefyd. Rhai o’r prif newidiadau yn y modd yr ydym yn rheoleiddio cyllid o dan y polisi newydd:

  • Byddwn yn defnyddio’n pwerau i gael gwybodaeth yn amlach, fel ein bod ni’n gallu delio gyda phroblemau yn gyflymach ac mewn modd mwy cynhwysfawr
  • Byddwn yn cyhoeddi gwybodaeth fanylach am achosion lle’r ydym yn teimlo y byddai hi’n ddefnyddiol i bleidleiswyr a’r rheiny yr ydym yn eu rheoleiddio i hysbysu eu dealltwriaeth o’r rheolau a sut rydym yn eu rhoi ar waith.
  • Byddwn yn gwirio’r rheiny yr ydym yn eu rheoleiddio’n amlach ac yn sicrhau fod ganddynt systemau da yn eu lle
  • Byddwn yn llymach gyda’r rheiny nad ydynt yn dilyn eu dyletswyddau statudol heb esgus da
  • Byddwn yn sicrhau bod pleidiau ac eraill yn cadw eu manylion cyswllt yn gyfredol, ac yn rhoi dirwyon i’r rheiny nad ydynt, fel nad oes amser yn cael ei wastraffu yn chwilio amdanynt

Maer 2016 am fod yn flwyddyn brysur iawn i’r Comisiwn, gydag etholiadau ym mis Mai a refferendwm yr UE ym mis Mehefin. Byddwn yn gweithio’n galed i sicrhau bod pawb sy’n rhan o’r digwyddiadau pwysig hyn yn gwybod am eu dyletswyddau statudol a sut i’w dilyn. Lle na fydd pleidiau ac ymgyrchwyr yn dilyn y rheolau, byddwn yn cymryd camau gan ddefnyddio’r Polisi Gorfodi newydd, gan roi budd y pleidleiswyr yn gyntaf.

Majella La Praik a Dan Adamson

Cyhoeddwyd yn Uncategorized | Rhowch sylw

Cofrestru Etholiadol – Gosod y Safon

logo-cymru

Wrth i ni ddynesu at fisoedd prysur yn y calendr etholiadol, cawn ein hatgoffa cyn bwysiced yw gwasanaethau cofrestru etholiadol i sicrhau ein bod ni oll yn cael cyfle i wneud yn siŵr bod ein llais yn cael ei gyfri mewn etholiadau a refferenda.

Heddiw ry’n ni wedi cyhoeddi ein safonau newydd ar gyfer Swyddogion Cofrestru Etholiadol ledled Prydain Fawr  Mae’r safonau wedi’u dylunio i gefnogi Swyddogion Cofrestru Etholiadol i ddarparu gwasanaethau a gynhelir yn dda yn unol â system newydd cofrestru etholiadol unigol.

Pan ymgynghorom ar ein hymdriniaeth rhwng Hydref 2015 ac Ionawr 2015, croesawodd yr ymatebwyr y fframwaith arfaethedig. Yn benodol, roeddent yn cefnogi ein hymrwymiad i ymdriniaeth hyblyg – yn adlewyrchu’r ffaith fod y sefyllfa ar gyfer darparu gwasanaethu cofrestru etholiadol yn newid.

Does dim un system i bawb. Bydd rhai heriau ychwanegol gan Swyddogion Cofrestru Etholiadol mewn rhai ardaloedd, o’u cymharu â’u cydweithwyr ledled y wlad. Er enghraifft, bydd ein gwaith cefnogi a monitro hygrededd etholiadol yn parhau i ganolbwyntio ar ardaloedd lle mae hanes o honiadau o dwyll etholiadol a lle mae’r risg o honiadau yn codi eto yn uwch. Mae gan Swyddogion Cofrestru Etholiadol a Swyddogion Canlyniadau yn yr ardaloedd hyn brofiad sylweddol o rwystro a chanfod twyll etholiadol ac maent yn gweithio’n galetach i leihau’r risg. Mae’n rhaid felly i’r fframwaith safonau perfformiad gydnabod y gwahaniaethau hyn. Rydym hefyd yn gweithio i gyflwyno safonau perfformiad am y tro cyntaf yng Ngogledd Iwerddon, unwaith i gofrestru ar-lein fod yn ei le.

Rydym yn ymwybodol y bydd angen diwygio’r safonau ymhellach dros amser, i ddangos bod y cyd-destun yn newid a’r uchelgeisiau ehangach ar gyfer gwasanaethau cofrestru etholiadol. Ynghyd â hy, gobeithio y bydd Llywodraethau’r DU a’r Alban yn caniatáu i Gomisiynau’r Gyfraith y DU i symud i gam nesaf eu hadolygiad o gyfraith etholiadol, fel bod unrhyw foderneiddiadau’r dyfodol yn seiliedig ar seiliau cryf. Dim ond wedi hyn allwn gychwyn dod â’n cyfraith etholiadol o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg i’r unfed ganrif ar hugain.

Gallwch weld ein papur ymateb i’r ymgynghoriad yma, sy’n gosod y safonau terfynol ac yn esbonio sut fyddant yn gweithio. Rydym hefyd yn cynnwys trosolwg o’r sylwadau a dderbyniwyd a’r math o sylwadau a ddaeth gan ymatebwyr. Hoffem ddiolch i bawb gymrodd amser i roi eu barn. 

Ben Brook
Pennaeth Perfformiad

 

 

Cyhoeddwyd yn Uncategorized | Rhowch sylw

Allwch chi helpu i ni fod yn rheoleiddiwr hyd yn oed gwell?

Ein bwriad yw sicrhau bod y rheolau o ran cyllid pleidiau ac etholiadau yn cael eu dilyn, a bod pleidleiswyr yn hyderus yn hygrededd a thryloywder cyllid pleidiau ac etholiadau’r DU.  Rydym yn darparu cyngor a chanllawiau i’r rheiny yr ydym yn eu rheoleiddio, ond lle mae’n angenrheidiol, ac ym mudd y cyhoedd, byddwn yn cymryd camau gorfodi os na ddilynir y rheolau.

Gyda hyn mewn golwg rydym yn rhedeg ymgynghoriad cyhoeddus ar hyn o bryd ar newidiadau i’n polisi gorfodi.

Mae polisi gorfodi’r Comisiwn yn gosod sut yr ydym yn delio gyda honiad bod pleidiau neu eraill wedi torri’r rheolau yn Neddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 trwy ein gweithdrefnau ymchwilio. Mae’r polisi gorfodi yn ddogfen gyhoeddus, sy’n gwneud i’n hymdriniaeth o reoleiddio mor dryloyw â phosibl.

Adolygwyd y polisi gorfodi ddiwethaf yn 2010. Dros y pum mlynedd diwethaf rydym wedi parhau i ddatblygu ein harferion ac rydym nawr yn edrych eto ar y polisi cyfan i sicrhau ei fod yn ein galluogi ni i wneud ein gwaith rheoleiddiol mor effeithiol ac effeithlon â phosibl.

Gallwch ddarllen mwy o fanylion ynghylch y newid arfaethedig yn ein dogfen ymgynghori, ond yma ry’n ni am siarad â chi am ein gwaith rheoleiddiol a sut yr ydym yn bwriadu defnyddio’r broses hon i fod yn rheoleiddiwr hyd yn oed mwy effeithiol ac effeithlon.

Beth ry’n ni’n ei wneud nawr a sut ydym yn bwriadu esblygu

Ers 2011, mae gennym bwerau i ymchwilio a rhoi cosbau ar unrhyw un sy’n torri rheolau cyllid pleidiau ac etholiadau. Mae’r pwerau hyn wedi chwarae rhan yn gwella cydymffurfiaeth gyda’r rheolau yn sylweddol. Er enghraifft, yn 2010, y flwyddyn ddiwethaf cyn i ni gael y pwerau, danfonodd 84% o bleidiau eu cyfrifon blynyddol i ni ar amser. Erbyn 2014 roedd y ffigwr hwnnw yn 92%. Ond bydd y newidiadau i’n Polisi Gorfodi yn caniatáu i ni wneud mwy.

Yn gyffredinol rydym wedi gofyn am gydweithrediad gwirfoddol yn ystod ein hymchwiliadau, ac wedi defnyddio ein pwerau ymchwilio i ofyn am wybodaeth os nad oeddem yn ei gael yn y ffordd yma. Yn y dyfodol rydym am ddefnyddio’r pwerau hynny yn fwy aml, ac nid pan fetho popeth arall yn unig, er mwyn i ni allu delio gyda phroblemau yn gynt a gyda mwy o sicrwydd.

Rydym eisoes yn cyhoeddi crynodebau byr o’n hachosion, ond ar gyfer achosion mwy cymhleth neu sylweddol rydym am gyhoeddi mwy o wybodaeth fanwl ynghylch sut yr ydym yn ystyried y ffeithiau ac yn  rhoi’r gyfraith ar waith. Rydym hefyd am gyhoeddi mwy o wybodaeth o ran sut ydym yn penderfynu pa gosbau i roi, fel bod pobl yn gwybod beth i’w ddisgwyl.

Yn flaenorol rydym wedi canolbwyntio yn bennaf ar dderbyn adroddiadau a chyfrifon ar amser; mae hyn yn hanfodol ar gyfer tryloywder, ond mae hefyd yn golygu treulio llawer o amser yn atgoffa pleidiau ynghylch pryd mae eu cofnodion yn ddyledus ac yn dilyn fyny gyda nhw cyn y dyddiad cau. Yn y dyfodol byddwn yn gwneud llai o hyn. Mae hi wedi bod yn fwy na degawd ers i’r mwyafrif o’r rheolau ddod i rym, a phum mlynedd ers i’r cosbau gael eu cyflwyno. Does dim esgus nawr dros bleidiau ddim yn gwybod y rheolau. Yn hytrach, rydym am ddefnyddio’n hadnoddau i wneud gwiriadau mwy rhagweithiol bod pleidiau yn dilyn y rheolau i gyd.

Rydym hefyd am fod yn llymach gyda’r rheiny nad ydynt yn dilyn y rheolau. Rydym yn cydnabod bod yna bleidiau nad ydynt yn sefyll ymgeiswyr yn rheolaidd neu sy’n dibynnu ar wirfoddolwyr i weithredu neu sydd ag adnoddau cyfyngedig iawn, heb fawr broffil gwleidyddol, aelodaeth neu effaith etholiadol.

Mae’r pleidiau hyn yn rhan bwysig o wead democrataidd y wlad, ac mae’r mwyafrif yn deall ac yn cyflawni eu cyfrifoldebau. Yn anffodus, fodd bynnag, nid yw nifer fechan o’r pleidiau hyn yn cymryd eu cyfrifoldebau’n ddifrifol, a gall achosi gwaith i ni yn dilyn fyny gyda nhw ar gyfer eu cofnodion neu wybodaeth arall. Gellid treulio’r amser hwn yn well yn edrych yn fanylach ar faterion sydd o fwy o bwys i bleidleiswyr yn ein barn ni.

Yn y gorffennol, rydym wedi penderfynnu cyhoeddi rhybuddion i’r pleidiau hyn yn hytrach na’u cosbi am eu methiannau. Ond nid yw hyn yn ddefnydd gorau o’n hadnoddau cyfyngedig, ac yn annheg i’r pleidiau hynny nad ydynt yn dilyn y rheolau, i dreulio amser ac ymdrech yn helpu’r rheiny nad ydynt yn ymateb.  Rydym yn parhau i gymryd ymdriniaeth gymesur, ac ystyried yn ofalus p’un a bod cymryd camau ym mudd y cyhoedd.  Dyw’r ffaith bod plaid yn dibynnu ar wirfoddolwyr neu ddim yn weithredol iawn, ddim yn golygu na fydd yn cael dirwy yn y dyfodol.

Yn yr un modd, nid yw nifer o bleidiau yn diweddaru manylion cofrestredig eu plaid, fel sy’n ofynnol iddynt wneud yn ôl y gyfraith. Mae rhai pleidiau nad ydynt yn cysylltu gyda ni o gwbl, ac ym mhob un o’r sefyllfaoedd hyn, rydym yn gorfod defnyddio ein hadnoddau prin i ofyn am wybodaeth ganddynt. Yn y dyfodol byddwn yn treulio llawer o amser yn dilyn fyny gyda phleidiau ac yn rhoi dirwyon yn amlach i bleidiau pan nad yw’r wybodaeth yn gyfredol.

Ry’n ni’n credu bod tryloywder a rheoleiddio effeithio o ran sut caiff gwleidyddiaeth ei ariannu yn hanfodol i system ddemocrataidd y gall pleidleiswyr fod yn hyderus ynddi. Ry’n ni wedi gweld cynnydd da dros y pum mlynedd diwethaf a gyda help y newidiadau hyn, gallwn wneud mwy o wahaniaeth.

Mae’r ymgynghoriad ar bolisi gorfodi’r Comisiwn ar agor i wneud sylwadau arno nes 26 Chwefror 2016, ac rydym yn croesawu eich barn.

Majella La Praik a Dan Adamson

 

 

 

Cyhoeddwyd yn Uncategorized | 1 Sylw